Evlilik birliği içinde eşlerin mal varlıklarının hukuki akıbeti, taraflar arasında geçerli olan mal rejimine göre belirlenir. Türk hukukunda mal rejimi, evlenirken herhangi bir seçim yapılmamışsa kanun gereği kendiliğinden uygulanan "yasal mal rejimi" ile eşlerin evlenme sırasında veya sonrasında noter huzurunda seçebileceği "seçimlik mal rejimleri"nden oluşur.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
Aksi seçilmediği sürece uygulanan yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejimde eşlerin evlilik süresince edindiği mallar "edinilmiş mal", evlenmeden önce sahip oldukları veya evlilik sırasında miras ya da bağış yoluyla edindikleri mallar ise "kişisel mal" olarak ayrılır. Evliliğin sona ermesi halinde yalnızca edinilmiş mallar paylaşıma konu olur; kişisel mallar payına dahil edilmez.
Diğer Seçimlik Rejimler
Eşler dilerlerse mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden birini seçebilir. Mal ayrılığında her eş kendi malının maliki olarak kalır ve evlilik birliğinin sona ermesinde kural olarak bir paylaşım söz konusu olmaz. Mal ortaklığında ise eşlerin mal varlıkları büyük ölçüde birleşerek ortak mülkiyete konu olur. Hangi rejimin tercih edileceği, tarafların mali durumu ve beklentilerine göre değerlendirilmelidir.
Boşanmada Paylaşım Nasıl İşler?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde boşanma halinde, her eş diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değer üzerinde belirli bir alacak hakkına sahip olur. Bu hesaplama; malların hangi tarihte, hangi kaynaktan edinildiği, varsa borçların düşülmesi ve kişisel malların ayrıştırılması gibi teknik adımlar gerektirir. Uygulamada mal rejimi tasfiyesi davası, boşanma davasından bağımsız olarak da açılabilir.
Sıkça Karışan Bir Nokta
Bir malın kimin üzerine kayıtlı olduğu, o malın kime ait sayılacağını tek başına belirlemez. Tapuda veya sicilde bir eş adına kayıtlı olsa dahi, malın edinilmiş mal niteliğinde olması halinde diğer eşin bu mal üzerinde alacak hakkı doğabilir. Bu nedenle mal rejimi uyuşmazlıklarında malın edinim tarihi ve kaynağının doğru tespiti belirleyicidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.